وَ قَالَ علیه السلام: أَشْرَفُ الْغِنَى تَرْكُ الْمُنَى

ترجمه

و فرمود: برترين توانگرى ترك آرزوهاست

لغات

أَشْرَفُ: شریف ترین ، بزرگوارترین

الْمُنَى : جمع « منية» آنچه انسان براى خود آرزو ميكند.

توضیح

بزرگترین ثروت و توانمندی دور انداختن آرزو هاست

این حکمت توضیح خیلی داره شاید خیلیها فکر کنن این حکمت در جا زدن رو تشویق میکنه اما همین اول بگم ،این حکمت سعی میکنه شما رو با از دنیای مجازی خارج کنه و پای میز برنامه ریزی بشونه !

        تو بندگی چو گدایان بشرط مزد مکن 

                                                        که خواجه خود روش بنده پروری داند

مبارزه با آرزوهاي دراز و ناپسند

 اول: دوري از دنيازدگي: از آيه‌ي 46 سوره‌ي كهف به دست مي‌آيد كه دوري از دنيازدگي يكي از راه‌هاي مبارزه با آرزوهاي طولاني است زيرا اول آيه مي‌فرمايد: "الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ(مال و فرزندان زینت زندگی دنیا(دنیا به معنی" پست" هم هست و عملهای خوب باقیمانده خیر هستند) اين دو را در مقابل هم قرار مي‌دهد يعني انسان نبايد دنيا را هدف خودش قرار بدهد و دنيا زده بشود بلكه در مقابل بيشتر به آخرت و باقيات و صالحات توجه كند(گم نشی، نگفت مال و فرزند شر هستندا).

از مواهب دنيايي استفاده نمايد ولي دنيا زده نشود يا به عبارت ديگر "دنيا اصل و هدف او قرار نگيرد."

 دوم. توجه به آخرت: يك حساب بانكي در آخرت براي خودش باز كند و زندگي خود را طوري تنظيم كند كه به اين حساب آخرت مرتب اضافه شود. با انجام كارهاي خيري كه براي انسان باقي مي‌ماند (باقيات الصالحات) اعم از مسائل علمي، مادي يا بخشش و يا تربيت فرزند خوب و ...

توجه به آخرت و اصلاح عقيده و عمل در آن راستا انسان را واقع‌گرا مي‌كند؛ و انس با آخرت و مسائل معنوي به او آرامش مي‌دهد؛ و بالعكس اگر انسان دنيازده شود در روايات حكايت شده: "مثل تشنه‌اي است كه هر چه از آب شور مي‌خورد باز هم تشنه‌تر مي‌شود."(1)

سوم: واقع‌بيني: براي نجات از اين نوع آرزوها و خيال‌بافي‌ها بايد از اوهام وآرزوهاي طولاني

و غيرواقعي بپرهيزد و به واقعيت‌ها و امكانات خودش توجه نمايد كه چه استعدادهايي دارد و

در زندگي چه امكاناتي در اختيارش است و سپس براساس آنها برنامه‌ريزي كند، نه اينكه براساس خيالات و آرزوها و توهم‌ها برنامه‌ريزي و آرزوپردازي كند كه در اين صورت است كه شخص فريب نفس خودش و يا فريب شيطان را خورده و فرصت‌ها از دست او رفته و متاعي نخريده.

مثال: جواني مي‌خواهد براي زندگي خودش برنامه‌ريزي كند: يك حالت اين است كه به صورت

واقع بينانه زندگي فعلي خودش را در نظر مي‌گيرد امكانات و استعدادهاي خود و امكانات پدر

و مادرش كه مي‌توانند به او كمك كنند و وضعيت فعلي جامعه را در نظر مي‌گيرد، و يك

برنامه‌ريزي واقع‌بينانه انجام مي‌دهد و از عمرش بهترين استفاده را مي‌كند و طي اين برنامه‌ريزي به اهداف كوتاه مدت و بلند مدت خودش مي‌رسد و زندگي خوب و سعادتمندي را براي خودش رقم مي‌زند.

اما همين جوان مي‌تواند گرفتار آرزو انديشي و خيال بافي شود كه اي كاش من ميلياردها

 تومان پول داشتم، اي كاش فلان قدرت و مقام را داشتم، در حالي كه الان امكانات، استعداد

و ظرفيت و زمينه‌ي اين كارها براي او فراهم نيست.

آري وقتي انسان اسير اينگونه آرزوها شود با برنامه‌ريزي‌هاي غيرواقع بينانه، ناكامي‌هاي

مكرر نصيب او مي‌شود و سرخورده و ناموفق نسبت به هم‌رديفان خود باقي مي‌ماند.

و گاهي براي بدست آوردن و نائل شدن به آرزوهايش، به صورت طبيعي نمي‌تواند برنامه‌ريزي

كند و از برنامه‌هاي غيرطبيعي كمك مي‌گيرد و مسير انحرافي خود را آغاز مي‌كند و انساني

 كه در بيراهه افتاد هر لحظه و هر روز كه مي‌گذرد از مسير اصلي و صراط مستقيم فاصله

مي‌گيرد، تا آنكه گرفتار مشكلاتي مانند سرقت و مسائل بدتر از آن مي‌شود؛ زيرا ويژگي هر

انحرافي اين است كه انحرافات بعدي را به دنبال مي‌آورد، تا آنجا كه آخرت را به كلي فراموش

مي‌كند و سعادت دنيا و آخرت خود را از دست مي‌دهد.

پاورقي:

1 . عن الكاظم(ع): مثل الدنيا مثل ماء البحر كلمّا شرب منه العطشان ازداد عطشاً حتي يقتله

 (بحارالانوار، ج 78، ص 311)